Grupy

      •          

        PEDAGOG SPECJALNY: mgr Agnieszka Janus

                                                      poniedziałek 9.30-12.30

        W celu skontaktowania się z pedagogiem

        prosimy o przesłanie wiadomości za pomocą aplikacji INSO.

                                                                  mgr Joanna Kaczmarska-Kozioł

         

        Rozwijanie słuchu fonemowego

        Czym jest słuch fonemowy?

        Słuch fonemowy jest to słyszenie różnicy pomiędzy fonemami różniącymi się między sobą cechą dystynktywną danego języka np.:

        • dźwięcznością,
        • bezdźwięcznością nosowością,
        • ustnością,
        • bocznością,
        • twardością,
        • miękkością,
        • rodzajem artykulacji,
        • miejscem artykulacji.

        Słuch fonemowy analizuje i różnicuje dźwięki mowy dzięki danej cesze dystynktywnej. Do przykładów dobrze obrazujących to zagadnienie możemy zaliczyć słowa „Góra” i „Kura” – te dwa wyrazy różnią się cechą dystynktywną jaką jest dźwięczność. Ponadto każdą głoskę charakteryzują również cechy prozodyczne. Do najważniejszych cech prozodycznych możemy zaliczyć: głośność, wysokość i długość danej głoski. Cechy prozodyczne mogą zmienić wypowiedź z twierdzącej na pytającą lub wykrzyknienia. Każdy zatem dźwięk mowy ludzkiej może mieć wiele cech istotnych w procesie komunikowania się, ale tylko niewielka ich liczba jest istotna dla struktury danego języka — są to właśnie cechy dystynktywne.

        Rozwój słuchu fenemowego:

        Dzięki prawidłowemu rozwojowi słuchu może rozwinąć się mowa — zdolność charakterystyczna tylko dla ludzi, będąca podstawą w procesie komunikowania się. W procesie tym ściśle współpracują ze sobą przede wszystkim narządy słuchu, głosu i mowy. Między słyszeniem, tworzeniem głosu i mówieniem istnieje wzajemna zależność koordynowana przez centralny układ nerwowy. Narząd słuchu umożliwia dziecku odbieranie dźwięków. Początki rozwoju zdolności do percepcji słuchowej sięgają okresu prenatalnego.

        Narząd słuchu zaczyna się kształtować w 3. tygodniu życia płodowego, a od 4. do 5. miesiąca dziecko zaczyna reagować na bodźce akustyczne. W okresie prenatalnym kształtuje się nie tylko recepcja dźwięków mowy, lecz także rozwija się umiejętność rozróżniania i różnicowania dźwięków oraz pamięć słuchowa.

        Zaburzenia percepcji słuchowej:

        • 3-6% dzieci ma problemy z nabywaniem języka,
        • Badanie słuchu nie wykazuje nieprawidłowości,
        • Badanie inteligencji nie wykazuje nieprawidłowości,
        • Mają trudności w przetwarzaniu szybko zmieniających się sygnałów mowy,
        • Mają trudności z różnicowaniem dźwięczności.

        Problemy tych dzieci dotyczą subtelnych aspektów zdolności percepcji dźwięków mowy. Zaburzenia niektórych funkcji kory mózgowej- procesy analizy i syntezy dokonują się na poziomie korowej części analizatora. Dzieci z zaburzoną percepcją słuchową, słysząc dobrze poszczególne dźwięki, nie potrafią z potoku dźwięków mowy wychwycić wszystkich po kolei i prawidłowo ich różnicować.

        Słuch fonemowy odgrywa ważną rolę w naszym życiu i w komunikacji. Nie tylko pozwala po prostu słyszeć dźwięki, ale i pełni funkcję ostrzegawczą, czy informującą. Bez dobrego słuchu występują u dzieci problemy w rozwoju mowy, umiejętności czytania, czy komunikacji z rówieśnikami. Przy dobrze rozwiniętym słuchu fonemowym dziecko potrafi odróżniać głoski, dzięki czemu dzieli zdania na wyrazy, wyrazy na sylaby, a sylaby na pojedyncze głoski. Co ciekawe, taki słuch nie jest zdolnością wrodzoną, ale nabytą. Dziecko nie rodzi się z rozwiniętym słuchem fonemowym, ale nabywa taką umiejętność we wczesnym dzieciństwie pod wpływem określonych bodźców słuchowych. Już w okresie niemowlęcym zaczyna kształtować się słuch fonemowy, który jest unikalny dla każdej grupy językowej. Z czasem dziecko, które rozwija taki słuch, rozróżnia fonemy, czyli np. wyrazy o podobnym brzmieniu, jak wspomniane już „Góra” i „Kura” oraz potrafi odróżnić ich odmienne znaczenie. Jeśli przedszkolak ma z tym problem, powinien czynnie realizować zadania zaproponowane przez nauczyciela.

        Deficyty wynikające z zaburzeń słuchu fonemowego:

        • Opóźniony rozwój mowy,
        • Zaburzenia wymowy przejawiające się w substytucjach,
        • Wymowa bezdźwięczna,
        • Trudności w pisaniu tj. pisanie głosek dźwięcznych, różnicowanie głosek nosowych, analiza słuchowa zdań i wyrazów, gubienie liter (zwłaszcza samogłosek)
        • Trudności w nauce czytania tj. trudność w syntezie i analizie słów, niewłaściwe wybrzmiewanie dźwięków, trudność w rozumieniu treści tekstu, zamiana liter, nieprawidłowe odczytywanie wyrazów,
        • Trudność w nauce języków obcych,
        • Trudność w uczeniu się na pamięć (wierszy, tabliczki mnożenia, ciągów słownych),
        • Trudność w przyswajaniu gramatyki,
        • Trudność w rozumieniu dłuższych wypowiedzi.

        Ćwiczenia na usprawnienie słuchu fonematycznego:

        1. Ćwiczenia słuchu fonematycznego z wykorzystaniem instrumentów

        Ustalamy z dzieckiem, że gdy usłyszy dźwięk trójkąta skacze, a gdy usłyszy dźwięk bębenków tupie nóżkami. Później utrudniam zadanie, ponieważ dokładam kolejny instrument np. grzechotkę i na dźwięk grzechotki musi kręcić się wokół własnej osi. Jest to świetny przykład zabawy na uwrażliwienie słuchu fonematycznego, ponieważ odpowiednio koreluje bodziec dźwięku z reakcją ruchową dziecka.

        1. Zabawa w śpiewanie samogłoskowe na poprawę słuchu fonematycznego

         

        Ustalamy z dzieckiem, że musi powtórzyć  dźwięk w odpowiedniej linii melodycznej . Czyli proszę o powtórzenie samogłosek:

        Aaaa a aaaa

        Uuuu u uuuu

        W linii melodycznej do piosenki „aaaa kotki dwa (…)”.

        Dziecko w ten sposób dostrzega różnice pomiędzy samogłoskami ich sposobem artykulacji. I dostrzega, że stosuje się je w śpiewie.

        1. Ćwiczenia słuchu fonematycznego polegające na odróżnianiu obrazków

        Przedstawiamy dziecku dwóch odmiennych obrazków, które różnią się tylko jedną głoską dzięki czemu znaczenie wyrazu też się zmienia np.:

        Rak : Mak

        Zadaje pytanie. „pokaż paluszkiem gdzie jest Mak”?

        Zadaje kolejne pytanie . „Mak czy Rak jest roślinką”?

        Sale: Szale

        Zadaje pytanie „pokaż gdzie są Szale”?

        Zadaje kolejne pytanie . „w Szalach czy w Salach uczą się dzieci”?

        Pączek: Bączek

        Zadaje pytanie „pokaż, gdzie jest Pączek”?

        Zadaje kolejne pytanie „ Pączek czy Bączek możemy zjeść”?

        Tym sposobem sprawdzamy na ile dziecko wytęża swoją uwagę słuchową i jaka jest reakcja zwrotna. Czasem bywa tak, że dziecko umie prawidłowo wskazywać np. obrazki z par opozycyjnych, np. mak : rak lub sale : szale, ale cały czas zamiast szale mówi /sale/ a rak to ciągle /lak/. Oznacza to tylko tyle, że słuch fonemowy działa prawidłowo, ale artykulatory dziecka, w tym przypadku głównie język, nie są jeszcze na tyle dojrzałe lub wystymulowane by wypowiedzieć poprawnie głoski.

        1. Wyróżnianie wyrazów w zdaniu

        Wyróżnianie sylab w wyrazie, najlepiej za pomocą klaskania (jedna sylaba – jedno klaśnięcie), oprócz tego można bawić się w uzupełnianie wyrazów sylabą, podajemy pierwszą sylabę, np. „ma”, a dziecko dodaje – „pa” (mapa)

        1. Słuchanie wierszy, w których występuje jak najwięcej dźwięków do naśladowania

        Dobieranie w pary wyrazów, które różnią się tylko jedną głoską i dzięki czemu tworzą rym (koza – kosa, mama – dama, tata – data, pije – bije, Ala – Ola). Kolejną wersją tej zabawy może być podkreślanie czerwoną kredką wyrazów, które „syczą”, a niebieską, tych, które „szumią” (np.: sok, puszka, szachy, kostka, proszek, ser).

        1. Wymyślanie wyrazów zaczynających się od podobnie brzmiących liter

        Przykładowo, dzieci wymyślają wyrazy na literę „g” a potem na „k”. Inną formą tej zabawy może być wyszukiwanie wyrazu, który zaczyna się na ostatnią literę poprzedniego wyrazu (mąka – atlas – samolot – tygrys – samochód – dom).

        1. Wymyślanie wyrazów na określoną głoskę – szukanie do nich rymu

        Wyjaśnianie znaczenia wyrazów tak samo brzmiących np.: może : morze , blok (techniczny do rysowania) : blok (mieszkalny). Inną opcją jest tworzenie wyrazów zaczynających się na określoną sylabę: wo – woda, bu – buty, itd.

        Joanna Kaczmarska- Kozioł

         

         

        BUDOWANIE WIĘZI RODZINNYCH

        Więzi rodzinne to siatka, która łączy członków rodziny na płaszczyźnie emocjonalnej i społecznej. Rozwój dziecka

        i jego wychowanie jest ściśle uzależnione od jej funkcjonowania. Dzieci obserwują zachowania rodziców i  innych

        domowników. To, co widzą, często stanowi wzór dla ich własnych zachowań. Jeśli opiekunowie wykazują

        szacunek,  empatię i zdrowy sposobów rozwiązywania konfliktów, dzieci są skłonne do naśladowania tych

        wzorców. Tymczasem przemoc, wulgarny język, brak wsparcia czy szacunek kształtuje wśród nich poczucie leku,

        niezrozumienia, obniża poczucie własnej wartości, a także wpływa na kontakty z innymi ludźmi.

        Rozmowa  jest jednym z najważniejszych czynników wspierających więzi rodzinne. Prawdziwa konwersacja

        dotyczy emocji i uczuć wszystkich domowników. To dzięki komunikacji członkowie rodziny mogą wyrażać swoje

        myśli, uczucia, potrzeby i oczekiwania.

         

        WIĘZI RODZINNE:

        - dają emocjonalne wsparcie,

        - dają poczucie przynależności (bezpieczeństwo),

        - wspierają dzieci w edukacji (inwestowanie w przyszłość),

        - dają poczucie tożsamości kulturowej (zwyczaje, tradycje rodziny),

        - uczą rozwiązywać konflikty, negocjować.

         

        W JAKI SPOSÓB PIELĘGNOWAĆ WIĘZI RODZINNE?

        - wspólne spędzanie czasu - wspólne posiłki, wspólne zainteresowania,

        - rozmawianie o wartościach - otwarta rozmowa, popieranie swojego zdania argumentami,

        - wyrażanie wdzięczności - kultywowanie tradycji rodzinnych np. urodziny bliskich, rocznice,

        - rozwijanie empatii - okazywanie sobie wsparcia, szacunku, docenianie wysiłków i osiąganych sukcesów,

        - dawanie sobie przestrzeni do indywidualnego rozwoju - ustalanie zdrowych granic i szacunek dla prywatności

        każdego,

        - wspólna praca nad rozwiazywaniem konfliktów - unikanie agresji, obrażania się nawzajem, słuchanie drugiej

        osoby, podejmowanie wysiłku w budowanie pojednania.

         

        TOKSYCZNE WIĘZI RODZINNE TO:

        - brak zgody na zachowanie indywidualności wszystkich  członków rodziny,

        - nadmierna kontrola, która rodzi manipulacje,

        - skrajne niedbalstwo, czyli brak zainteresowania sytuacją dziecka i jego stanem emocjonalnym,

        - unikanie konfrontacji z trudnościami.

         

        SKUTKI TOKSYCZNYCH WIĘZI NA BUDOWANIE PRZYSZŁYCH RELACJI:

        - trudności w nawiązywaniu i podtrzymywaniu relacji (przyjacielskich, romantycznych),

        - dystans emocjonalny - ochrona przed zranieniem, wykorzystaniem, zdradą rodziny.

        Dzieci wzrastające w toksycznych środowiskach rodzinnych często wchodzą w relacje, w których osoba-partner

        również tworzy toksyczne więzi.

         

        Źródło: ebook Siła więzi rodzinnych -  Fundacja Nie Widać Mnie

         

        KLAPS - PRAWDA I MITY NA PODSTAWIE WYNIKÓW AKTUALNYCH BADAŃ

         

        1. Istnieje wiele przekonań o klapsach – że są skuteczne, uczą norm i zasad właściwego zachowania, zapobiegają agresji i są nieszkodliwe dla dziecka.
        2. Niektóre badania nad natychmiastowym skutkiem klapsów rzeczywiście potwierdzają, że pod wpływem kary dzieci zaprzestają danego zachowania w konkretnej sytuacji. Jednocześnie wiele badań wskazuje również, że inne, nieprzemocowe metody przynoszą podobne efekty.
        3. Dzieci, które od najbliższych doświadczają bolesnych kar, mają tendencję do postrzegania intencji innych ludzi jako wrogich i częściej uciekają się do agresji w kontaktach z innymi.
        4. U dzieci, wobec których stosowano klapsy, nie wykształca się wewnętrzne przekonanie, co jest dobre, a co złe.
        5. Dzieci mogą się wystrzegać pewnych zachowań ze strachu przed karą, ale nie dlatego, że zrozumiały, dlaczego dane zachowanie jest złe (zwiększamy posłuszeństwo dziecka, nie doprowadzamy do jego rozwoju moralnego).
        6. Zwolennicy stosowania kar fizycznych twierdzą, że jeśli są wymierzane przez rodziców z właściwą intencją i bez emocji, pełnią rolę wychowawczą i mają dobroczynne skutki. Jednak większość polskich rodziców wymierza kary fizyczne pod wpływem silnych emocji więc  rola wychowawcza klapsów jest wątpliwa.
        7. Konstruktywne metody wychowawcze są w stanie zachęcić dziecko do właściwego zachowania i współpracy oraz dają możliwość nawiązania z nim wartościowej relacji.

        Źródło: www.rodzice.fdds.pl